Dr Alicja Mikołajczyk z Wydziału Chemii UG znalazła się w gronie dwunastu laureatek i laureatów tegorocznej edycji Lush Prize - najważniejszej nagrody przyznawanej za badania i inicjatywy zmierzające do ograniczenia testów na zwierzętach. To jedyna Polka wśród 60 nominowanych umieszczonych na shortliście do Lush Prize 2026 i pierwsza laureatka z Polski w historii nagrody.
Badaczka z Uniwersytetu Gdańskiego została doceniona w kategorii Młodzi Naukowcy za „prace przyczyniające się do zastąpienia wykorzystania zwierząt w testach bezpieczeństwa nanocząsteczek poprzez rozwijanie zaawansowanych metod komputerowych (in silico) do oceny toksyczności złożonych, innowacyjnych, zaawansowanych materiałów”, tytuł projektu: From QSAR to MINTOX and Nano-QSARmix: Computational Nanotoxicology for Animal-Free Joint Toxicity Assessment of Advanced Nano-Mixtures.
Podejście rozwijane przez dr Mikołajczyk wpisuje się w aktualne światowe trendy związane z nauką human-relevant, czyli opartą na danych i modelach możliwie najlepiej odzwierciedlających biologię człowieka oraz mechanizmy działania substancji chemicznych i materiałów. W praktyce oznacza to możliwość wcześniejszego identyfikowania potencjalnych zagrożeń, lepszego projektowania bezpiecznych produktów oraz ograniczania liczby kosztownych i czasochłonnych badań eksperymentalnych. Jednocześnie podejście to wspiera stopniowe odchodzenie od testów na zwierzętach na rzecz metod bardziej mechanistycznych, efektywnych i adekwatnych biologicznie.
- Badania nad rozwojem metod in silico wspierających projektowanie oraz ocenę ryzyka innowacyjnych i zaawansowanych materiałów na bazie nanocząstek prowadzę od początku swojej kariery naukowej na Wydziale Chemii Uniwersytetu Gdańskiego, w Pracowni Chemoinformatyki Środowiska - mówi dr Alicja Mikołajczyk. - Moją pierwszą inspiracją był prof. dr hab. Tomasz Puzyn, mój późniejszy promotor rozprawy doktorskiej i mentor, który jako pierwszy wprowadził mnie w świat metod komputerowych pozwalających prowadzić badania w sposób odpowiedzialny - z myślą zarówno o bezpieczeństwie człowieka, jak i o ograniczaniu wykorzystania zwierząt laboratoryjnych. Wyróżnienie Lush Prize odbieram jako niezwykle ważny sygnał, że nauka oparta na podejściu human-relevant, czyli wykorzystująca dane i modele możliwie najtrafniej odzwierciedlające biologię człowieka oraz mechanizmy toksyczności, staje się realnym kierunkiem zmian w badaniach i ocenie bezpieczeństwa substancji chemicznych oraz zaawansowanych materiałów, w tym innowacyjnych nanomateriałów nowej generacji.
Nagroda Lush Prize przyznawana jest od 2012 r. i obejmuje pięć głównych kategorii: Nauka, Szkolenia, Świadomość Społeczna, Rzecznictwo Polityczne i Młody Naukowiec.
- Na tę nagrodę czekałam wiele lat. Dlatego wyróżnienie Lush Prize jest dla mnie nie tylko ogromną motywacją do dalszej pracy, ale również dowodem na to, że warto mierzyć wysoko i konsekwentnie realizować swoje marzenia. W nauce, podobnie jak w życiu, sukces rzadko jest efektem jednego przełomowego momentu. Najczęściej jest sumą wielu prób, porażek, poświęceń i małych kroków, które z czasem prowadzą nas bliżej celu - podkreśla dr Alicja Mikołajczyk.
Więcej o badaniach prowadzonych przez Laureatkę: Sukces badaczki z Uniwersytetu Gdańskiego - dr Alicja Mikołajczyk wśród światowych laureatów Lush Prize 2026 | Aktualności - Uniwersytet Gdański
Ceremonia wręczenia tegorocznych nagród odbyła się 12 maja 2026 r. w Londynie.
Więcej o laureatach: 2026 Prize Winners - ALush Prize.
