W ogłoszonym przez Narodowe Centrum Nauki konkursie QuantERA Call 2025 wyłoniono 39 zwycięskich projektów spośród rekordowej liczby 287 zgłoszeń złożonych przez zespoły badawcze z całej Europy. Wśród siedmiu projektów realizowanych z udziałem polskich naukowców znalazły się aż dwa przedsięwzięcia związane z Uniwersytetem Gdańskim.
Największym sukcesem jest uzyskanie finansowania dla projektu: SDPCode - „Półokreślone podstawy kodów kwantowych: zbieżność, ograniczenia i konstrukcje”, którego międzynarodowym koordynatorem jest dr Felix Huber z Uniwersytetu Gdańskiego. Projekt realizowany będzie we współpracy z zespołami badawczymi z Francji, Niemiec i Słowenii. Jego celem jest rozwój matematycznych podstaw kodów kwantowych, które stanowią jeden z kluczowych elementów budowy przyszłych komputerów kwantowych odpornych na błędy.
Dr Felix Huber uczestniczy również w drugim nagrodzonym projekcie: ToDiQT („Towards Device-Independent Quantum Technologies”), realizowanym wspólnie z partnerami z Austrii, Belgii i Francji. Badania będą koncentrowały się na rozwoju metod certyfikacji urządzeń kwantowych, bezpiecznej kryptografii kwantowej oraz weryfikacji obliczeń wykonywanych przez komputery kwantowe.
- Technologie kwantowe są dziś uznawane za jeden z filarów przyszłej gospodarki opartej na wiedzy. Mogą znaleźć zastosowanie m.in. w sektorze telekomunikacyjnym, obronnym, czy kosmicznym. Państwa i regiony, które już teraz inwestują w badania kwantowe, budują przewagę konkurencyjną na kolejne dekady. Dlatego sukces naukowców z Uniwersytetu Gdańskiego ma znaczenie nie tylko dla rozwoju nauki, ale również dla innowacyjności gospodarki i bezpieczeństwa technologicznego Europy - podkreśla prorektor ds. Badań Naukowych prof. Wiesław Laskowski.
Dr Felix Huber jest adiunktem w Instytucie Informatyki Uniwersytetu Gdańskiego oraz badaczem związanym z Międzynarodowym Centrum Teorii Technologii Kwantowych (ICTQT). Przed przyjazdem do Gdańska kierował zespołem badawczym Informacji Kwantowej i Obliczeń na Uniwersytecie w Bordeaux we Francji oraz zespołem badawczym Kwantowej Korekcji Błędów na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Doświadczenie zdobywał również podczas staży podoktorskich w renomowanych europejskich ośrodkach badawczych, m.in. w ICFO w Barcelonie oraz na Uniwersytecie w Kolonii. Jego rozprawa doktorska została wyróżniona prestiżową Nagrodą za Dysertację Dyplomową Niemieckiego Towarzystwa Fizycznego. Od 2024 roku pełni funkcję redaktora międzynarodowego czasopisma naukowego „Quantum” oraz jest członkiem komitetu programowego konferencji Quantum Information Processing (QIP), jednego z najważniejszych wydarzeń w światowej społeczności badaczy technologii kwantowych.
Jego zainteresowania badawcze obejmują m.in. kwantową korekcję błędów, teorię obliczeń kwantowych, splątanie kwantowe, nielokalność, komunikację kwantową oraz matematyczne podstawy przetwarzania informacji kwantowej.
- W przypadku projektu Felixa Hubera szczególnie warto podkreślić, że jego badania nad kwantową korekcją błędów dotyczą jednego z największych wyzwań stojących przed budową komputerów kwantowych. Bez skutecznego korygowania błędów komputery kwantowe nie będą mogły wykonywać złożonych obliczeń w sposób niezawodny, dlatego postępy w tej dziedzinie są kluczowe dla budowy skalowalnych systemów kwantowych o realnych zastosowaniach naukowych i przemysłowych – dodaje Prorektor prof. Wiesław Laskowski.
Piąta edycja konkursu QuantERA została ogłoszona przez 34 instytucje finansujące badania z 29 państw europejskich. Program wspiera projekty dotyczące zarówno fundamentalnych zjawisk kwantowych, jak i praktycznych zastosowań nowych technologii.
Jak podkreślił prof. Konrad Banaszek, koordynator naukowy programu QuantERA, rekordowa liczba zgłoszeń potwierdza ogromną dynamikę rozwoju europejskiego ekosystemu technologii kwantowych. Projekty finansowane w ramach konkursu mają przyczynić się do umocnienia pozycji Europy w globalnym wyścigu związanym z wykorzystaniem potencjału tzw. drugiej rewolucji kwantowej.
Badania prowadzone przez międzynarodowe konsorcja będą dotyczyć m.in. rozwoju komputerów kwantowych, bezpiecznej komunikacji, nowoczesnych czujników oraz metod obrazowania, które w przyszłości mogą znaleźć zastosowanie w medycynie, przemyśle i nowych technologiach cyfrowych.
Informacja o wynikach konkursu na stronie Narodowego Centrum Nauki:
czytaj tu
